Materiallarni rasmiylashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma va tavsiyalar
- Umumiy qoidalar
«O‘zbekiston arxeologiyasi» ilmiy jurnali O‘zbekiston va Markaziy Osiyo arxeologiyasi, qadimgi va o‘rta asrlar tarixi, antropologiya, numizmatika, epigrafika, arxeozoologiya, arxeobotanika, tarixiy geografiya, arxeologik obyektlarni restavratsiya va konservatsiya qilish, shuningdek, arxeologik tadqiqotlarda tabiiy-ilmiy va raqamli usullarni qo‘llashga bag‘ishlangan original ilmiy maqolalarni nashrga qabul qiladi.
Maqolalar o‘zbek, rus va ingliz tillarida qabul qilinadi.
Taqdim etilayotgan qo‘lyozma quyidagi talablarga javob berishi kerak:
- mustaqil va yakunlangan tadqiqot natijalarini o‘z ichiga olishi;
- jurnalning mavzu yo‘nalishiga mos kelishi;
- ilgari to‘liq yoki qisman nashr etilmagan bo‘lishi;
- ayni paytda boshqa nashrda ko‘rib chiqilmayotgan bo‘lishi;
- ilmiy va nashr etikasi me’yorlariga mos kelishi;
- foydalanilgan manbalar va adabiyotlarga to‘g‘ri rasmiylashtirilgan havolalarni o‘z ichiga olishi.
Ilgari to‘liq yoki qisman nashr etilgan yoxud ayni paytda boshqa ilmiy nashrlarga ko‘rib chiqish uchun yuborilgan materiallarni tahririyatga taqdim etishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Muallif taqdim etilgan ma’lumotlarning ishonchliligi, iqtiboslarning to‘g‘riligi, uchinchi shaxslarga tegishli illyustratsiyalar va boshqa materiallarni nashr etishga ruxsat olish, shuningdek, mualliflik huquqiga rioya etish uchun javobgardir.
Ushbu talablarga mos kelmaydigan qo‘lyozmalar ilmiy taqrizga yuborilishidan oldin muallifga qaytarilishi mumkin.
- Tahririyatga yuboriladigan materiallar
Maqolani ko‘rib chiqish uchun muallif quyidagilarni taqdim etadi:
- Microsoft Word — DOC yoki DOCX formatidagi maqola matni;
- alohida fayllarda illyustratsiyalar;
- illyustratsiyalar ro‘yxati va rasm osti yozuvlari;
- muallif yoki mualliflar haqida o‘zbek, rus va ingliz tillaridagi ma’lumotlar;
- Mualliflik majburiyati;
- Litsenziya shartnomasi;
- moliyalashtirish manbalari haqidagi ma’lumotlar;
- manfaatlar to‘qnashuvi mavjudligi yoki mavjud emasligi to‘g‘risidagi bayonot;
- sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish haqidagi ma’lumotlar;
- jamoaviy maqolalar uchun har bir muallifning hissasi haqidagi ma’lumotlar.
Bir nechta muallif mavjud bo‘lsa, tahririyat bilan yozishmalar olib boradigan bitta muallif ko‘rsatilishi kerak.
- Maqola tuzilishi
Qo‘lyozma quyidagi ketma-ketlikda rasmiylashtiriladi:
- UDK indeksi;
- maqola nomi;
- muallif yoki mualliflarning familiyasi, ismi va otasining ismi;
- har bir muallifning ish joyi;
- ORCID identifikatori;
- yozishmalar uchun muallifning elektron pochta manzili;
- annotatsiya;
- kalit so‘zlar;
- maqolaning asosiy matni;
- minnatdorlik;
- moliyalashtirish haqidagi ma’lumotlar;
- mualliflar hissasi haqidagi ma’lumotlar;
- manfaatlar to‘qnashuvi to‘g‘risidagi bayonot;
- sun’iy intellektdan foydalanish to‘g‘risidagi bayonot;
- foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati;
- References — kirill va boshqa nolotin yozuvlaridagi manbalar uchun lotin yozuvidagi bibliografik ro‘yxat;
- qisqartmalar ro‘yxati;
- illyustratsiyalar ro‘yxati;
- mualliflar haqida uch tildagi ma’lumotlar.
- Maqola boshlanishini rasmiylashtirish namunasi
UDK 902/904
TOSH INDUSTRIYALARINI TEXNIK-TIPOLOGIK TAHLIL QILISHNING TAKOMILLASHTIRILGAN TIZIMI
Baxtiyor Qurbonovich Sayfullayev
- G‘ulomov nomidagi Samarqand arxeologiya instituti, Samarqand, O‘zbekiston
E-mail: ________
ORCID: ________
Annotatsiya. O‘zbek tilidagi annotatsiya matni.
Kalit so‘zlar: Markaziy Osiyo, O‘zbekiston, paleolit, tosh industriyasi, tipologiya, texnologik tahlil
Maqola matnidan keyin uning nomi, annotatsiyasi, kalit so‘zlari va muallif haqidagi ma’lumotlar boshqa ikki tilda keltiriladi.
- Maqola nomi
Maqola nomi quyidagi talablarga javob berishi kerak:
- tadqiqot mavzusi va predmetini aniq ifodalashi;
- axborotga boy va lo‘nda bo‘lishi;
- maqola mazmuniga mos kelishi;
- asossiz qisqartmalarni o‘z ichiga olmasligi;
- haddan tashqari keng shakllantirilmasligi;
- imkon qadar yodgorlik, hudud, xronologik davr yoki o‘rganilayotgan muammoni ko‘rsatishi.
Maqola nomi o‘zbek, rus va ingliz tillarida taqdim etiladi.
Yuboriladigan fayl matnida maqola nomini to‘liq bosh harflarda yozish tavsiya etilmaydi. Sarlavhaning yakuniy rasmiylashtirilishi tahririyat tomonidan amalga oshiriladi.
- Mualliflar haqidagi ma’lumotlar
Maqola nomidan keyin mualliflarning to‘liq ismlari keltiriladi.
Rus tilida
Сайфуллаев Бахтиёр Курбонович — доктор исторических наук, профессор, ведущий научный сотрудник Самаркандского института археологии имени Я. Гулямова, Самарканд, Узбекистан; e-mail: ________; ORCID: ________.
O‘zbek tilida
Sayfullayev Baxtiyor Qurbonovich — tarix fanlari doktori, professor, Y. G‘ulomov nomidagi Samarqand arxeologiya instituti yetakchi ilmiy xodimi, Samarqand, O‘zbekiston; e-mail: ________; ORCID: ________.
Ingliz tilida
Baxtiyor Q. Sayfullayev — Doctor of Historical Sciences, Professor, Leading Researcher, Y. Ghulomov Samarkand Institute of Archaeology, Samarkand, Uzbekistan; e-mail: ________; ORCID: ________.
Har bir muallif uchun quyidagilar majburiy ravishda ko‘rsatiladi:
- to‘liq ism;
- ilmiy daraja;
- ilmiy unvon;
- lavozim;
- muassasaning to‘liq nomi;
- shahar va mamlakat;
- elektron pochta manzili;
- ORCID;
- yozishmalar uchun muallif maqomi.
- Annotatsiya
Annotatsiya original, axborotga boy va maqolaning to‘liq matniga murojaat qilmasdan tushunarli bo‘lishi kerak.
Annotatsiyaning tavsiya etiladigan hajmi 150–200 so‘z, taxminan bo‘shliqlar bilan 800–1500 belgidan iborat.
Annotatsiya quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:
- tadqiqot predmeti;
- hududiy va xronologik doira;
- tadqiqot maqsadi;
- foydalanilgan materiallarning tavsifi;
- qo‘llanilgan usullar;
- asosiy natijalar;
- ilmiy yangilik;
- asosiy xulosalar.
Annotatsiyada quyidagilar tavsiya etilmaydi:
- maqola nomini takrorlash;
- umumiy iboralardan foydalanish;
- matnni «muallif ko‘rib chiqadi...» so‘zlari bilan boshlash;
- keng hajmli tarixshunoslik sharhini keltirish;
- bibliografik havolalarni kiritish;
- ilgari nashr etilgan ishlar nomlarini sanab o‘tish;
- izohlanmagan qisqartmalardan foydalanish;
- asosiy matnda mavjud bo‘lmagan ma’lumotlarni keltirish.
Annotatsiyalar o‘zbek, rus va ingliz tillarida taqdim etiladi va mazmunan bir-biriga mos bo‘lishi kerak.
Keyinchalik professional tahrirdan o‘tkazilmagan mashina tarjimasi qabul qilinmaydi.
- Kalit so‘zlar
Har bir annotatsiyadan keyin 5 tadan 10 tagacha kalit so‘z yoki so‘z birikmasi keltiriladi.
Kalit so‘zlar quyidagilarni aks ettirishi kerak:
- hudud;
- arxeologik yodgorlik;
- xronologik davr;
- arxeologik madaniyat;
- tadqiqot predmeti;
- qo‘llanilgan usullar;
- maxsus terminologiya.
Namuna:
Kalit so‘zlar: Samarqand, Afrosiyob, ilk o‘rta asrlar, shahar topografiyasi, fortifikatsiya, sopol majmuasi, stratigrafiya
Kalit so‘zlar alifbo tartibida emas, ahamiyat darajasiga ko‘ra joylashtiriladi. Ular vergul bilan ajratiladi. Ro‘yxat oxirida nuqta qo‘yilmaydi.
Imkon qadar maqola nomida ishlatilgan barcha so‘zlarni aynan takrorlash tavsiya etilmaydi.
- Materiallar hajmi
«Tadqiqotlar va nashrlar» bo‘limi
Hajmi — annotatsiyalar, adabiyotlar ro‘yxati, jadvallar va rasm osti yozuvlarini qo‘shgan holda bo‘shliqlar bilan 15 000 dan 40 000 belgigacha.
Ko‘pi bilan 10 ta illyustratsiya yoki jadvalga ruxsat etiladi.
«Munozaralar» bo‘limi
Hajmi — bo‘shliqlar bilan 5 000 dan 15 000 belgigacha.
Ko‘pi bilan 5–8 ta illyustratsiya yoki jadvalga ruxsat etiladi.
«Tanqid va bibliografiya» bo‘limi
Hajmi — bo‘shliqlar bilan 15 000 dan 20 000 belgigacha.
Bitta illyustratsiyaga ruxsat etiladi.
Alohida olimning bibliografiyasini tayyorlashda eng muhim 20–25 tadan ortiq ishni kiritmaslik tavsiya etiladi.
«Xronika» bo‘limi
Hajmi — bo‘shliqlar bilan 15 000 belgidan oshmasligi kerak.
Ko‘pi bilan 2–3 ta illyustratsiyaga ruxsat etiladi.
Nashr etilayotgan arxeologik materiallarning xususiyati talab etsa, tahririyat kattaroq hajmdagi qo‘lyozmani ko‘rib chiqish uchun qabul qilishi mumkin.
- Maqolaning asosiy matni
Tadqiqot maqolalari uchun quyidagi tuzilma tavsiya etiladi:
Kirish
Kirish qismida mavzuning dolzarbligi, muammoning o‘rganilganlik darajasi, tadqiqotning maqsad va vazifalari asoslanadi.
Materiallar va usullar
Manbalarning tavsifi, materiallarning kelib chiqish joyi, dala yoki laboratoriya tadqiqotlarini o‘tkazish sharoitlari, qo‘llanilgan usullar va tahlil mezonlari keltiriladi.
Natijalar
Olingan ma’lumotlar asossiz takrorlar va haddan tashqari tarixshunoslik chekinishlarisiz bayon etiladi.
Muhokama
Olingan natijalar ilgari nashr etilgan materiallar bilan qiyoslanadi va ularning qo‘yilgan ilmiy muammoni hal etishdagi ahamiyati tushuntiriladi.
Xulosa
Tadqiqotning asosiy natijalari, xulosalari va keyingi istiqbollari shakllantiriladi.
Bo‘limlarning nomlari va soni maqola xususiyatiga qarab o‘zgartirilishi mumkin.
- Sun’iy intellektdan foydalanish
Sun’iy intellekt vositalari maqolaning muallifi yoki hammuallifi sifatida ko‘rsatilishi mumkin emas.
Qo‘lyozmani tayyorlashda sun’iy intellekt vositalaridan foydalanilgan bo‘lsa, muallif quyidagilarni ko‘rsatishi shart:
- vositaning aniq nomi;
- uning versiyasi yoki foydalanilgan sana;
- ishlab chiquvchi;
- qo‘llashning aniq maqsadi;
- qo‘lyozmaning vosita qo‘llanilgan qismi;
- olingan natijani muallif tomonidan tekshirish xususiyati.
Ma’lumot «Materiallar va usullar» bo‘limida yoki adabiyotlar ro‘yxatidan oldingi alohida bayonotda joylashtiriladi.
Namuna
Sun’iy intellektdan foydalanish. Ingliz tilidagi annotatsiyani tayyorlashda grammatika va uslubni tekshirish maqsadida ________ vositasi, ________ versiyasidan foydalanildi. Mualliflar ilmiy tahlilni, materiallar talqinini mustaqil bajardilar va tadqiqot xulosalarini o‘zlari shakllantirdilar.
Sun’iy intellektdan quyidagi maqsadlarda foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi:
- soxta manbalar va havolalar yaratish;
- mustaqil ilmiy tahlil o‘rnini bosish;
- tadqiqot ma’lumotlarini yaratish yoki o‘zgartirish;
- plagiatni yashirish;
- tegishli belgilashsiz soxta arxeologik tasvirlar va rekonstruksiyalarni tayyorlash.
Sun’iy intellektdan foydalanish holatini oshkor etmaslik qo‘lyozmani qayta ishlash uchun qaytarish yoki rad etish uchun asos bo‘lishi mumkin.
- Matnni texnik rasmiylashtirish
Tavsiya etiladigan parametrlar:
- sahifa formati — A4;
- hoshiyalar — 2 sm;
- shrift — Times New Roman;
- asosiy matn o‘lchami — 12 pt;
- satr oralig‘i — 1,0 yoki 1,15;
- abzats chekinishi — 1,25 sm;
- tekislash — eni bo‘yicha;
- so‘zlarni avtomatik ko‘chirish o‘chiriladi.
Quyidagilarga yo‘l qo‘yilmaydi:
- abzatslarni shakllantirish uchun tabulyatsiyadan foydalanish;
- abzatslarni bo‘sh satrlar bilan ajratish;
- ketma-ket bir nechta bo‘sh joy qo‘yish;
- so‘zlarni harflar orasini ochib ajratish;
- makroslardan foydalanish;
- faylni shablon sifatida saqlash;
- «faqat o‘qish uchun» rejimini o‘rnatish;
- abzats o‘rtasida qo‘lda satr ko‘chirishni qo‘llash;
- bibliografiyani rasm ko‘rinishida yaratish;
- oddiy bibliografik havolalar uchun avtomatik sahifa osti izohlaridan foydalanish.
Barcha o‘lchov birliklari Xalqaro birliklar tizimi — SI ga muvofiq keltiriladi.
- Qisqartmalar
Umumqabul qilingan qisqartmalar bir xilda rasmiylashtiriladi:
- rasm — rasm;
- jadval — jad.;
- sahifa — b.;
- asr — asr;
- asrlar — asrlar;
- yil — y.;
- yillar — yy.;
- miloddan avval — mil. avv.;
- milodiy — mil.
O‘lchov birliklarining qisqartmalari nuqtasiz yoziladi va sondan bo‘sh joy bilan ajratiladi:
100 km; 25 m; 12 sm; 5 g; 24 m².
Maxsus qisqartmalar birinchi qo‘llanganda to‘liq izohlanadi va maqola oxiridagi qisqartmalar ro‘yxatiga kiritiladi.
- Izohlar va qaydlar
Bibliografik havolalar avtomatik sahifa osti izohlarida emas, matn ichida rasmiylashtiriladi.
Sahifa osti izohlariga faqat quyidagi hollarda ruxsat etiladi:
- grant yoki davlat topshirig‘ini ko‘rsatish;
- qisqa matnshunoslik izohini berish;
- arxiv shifrini tushuntirish;
- asosiy matnga tabiiy ravishda kiritib bo‘lmaydigan sharhni berish.
Sahifa osti izohlarida kengaytirilgan bibliografik tavsiflar bo‘lmasligi kerak.
- Sonlarni rasmiylashtirish
O‘zbek matnida sonning kasr qismi vergul bilan ajratiladi:
3,5 sm; 12,7%; 0,25 g.
9999 gacha bo‘lgan sonlar ajratuvchi bo‘sh joysiz yoziladi:
3583; 7925.
10 000 va undan katta sonlar bo‘sh joy bilan ajratiladi:
15 679; 250 000; 2 700 000.
Son qiymati bilan o‘lchov birligi o‘rtasida bo‘sh joy qo‘yiladi:
10 km; 25 °C; 150 g.
Oraliqlar tire belgisi bilan ko‘rsatiladi:
15–20 sm; 2020–2025 yy.; IX–XI asrlar.
- Xronologiya va sanalash
Asrlar rim raqamlari, yillar esa arab raqamlari bilan belgilanadi:
mil. avv. IV–III asrlar; mil. VII–VIII asrlar; 2024–2026 yy.
Quyidagi qisqartmalar tavsiya etiladi:
- mil. avv.;
- mil.;
- yil avval;
- kal. yil mil. avv.;
- kal. yil mil.
Xronologik oraliqlar qadimgi sanadan keyingi sanaga qarab ko‘rsatiladi:
mil. avv. IV–II asrlar;
40 000–30 000 yil avval.
To‘liq kalendar sanalari bir xilda rasmiylashtiriladi:
2022-yil 6-dekabr
yoki raqamli shaklda:
06.12.2022.
Bitta maqola doirasida to‘liq sanalarni rasmiylashtirishning bir usulidan foydalanish kerak.
- Radiokarbon sanalar
Har bir radiokarbon sana uchun quyidagilar ko‘rsatilishi kerak:
- o‘lchangan qiymat;
- standart og‘ish;
- laboratoriya indeksi;
- namuna materiali;
- sanalash usuli;
- kalibrlangan yoki kalibrlanmagan qiymat;
- foydalanilgan kalibrlash egri chizig‘i va dastur;
- ishonch oralig‘i.
Kalibrlanmagan sana namunasi
927 ± 18 BP (laboratoriya indeksi), bug‘doy doni, AMS ^14C.
Kalibrlangan sana namunasi
mil. 1047–1160-yillar, 2σ, 95,4%, IntCal20.
Bitta maqolada kalibrlangan va kalibrlanmagan qiymatlardan foydalanilganda ular har bir holatda aniq farqlanishi kerak.
Radiokarbon aniqlashlar seriyasi uchun natijalarni jadval shaklida taqdim etish tavsiya etiladi.
- Illyustratsiyalar
Maqoladagi illyustratsiyalar va jadvallar soni, odatda, o‘ntadan oshmasligi kerak.
Illyustratsiyalar alohida fayllarda yuboriladi va faqat Word hujjatiga joylashtirilgan tasvirlar ko‘rinishida taqdim etilmasligi kerak.
Quyidagi formatlar qabul qilinadi:
- fotosuratlar — TIFF yoki JPEG;
- chizmalar va sxemalar — TIFF, EPS, AI yoki PDF;
- xaritalar — TIFF, EPS, AI yoki PDF;
- grafiklar — Excel dastlabki fayli va eksport qilingan tasvir.
Texnik talablar:
- rang modeli — RGB;
- fotosuratlar aniqligi — kamida 300 dpi;
- chizmalar va mayda detallarga ega tasvirlar aniqligi — kamida 600 dpi;
- tasvirlar kontrastli va aniq bo‘lishi kerak;
- yozuvlar va raqamlar elektron shaklda bajarilishi kerak;
- buyumlar fotosuratlari va chizmalarda masshtabning mavjudligi majburiy;
- xaritalarda masshtab va shimol yo‘nalishi ko‘rsatiladi.
Fayllar illyustratsiya raqamiga muvofiq nomlanadi:
Rasm_1.tif; Rasm_2.jpg; Jadval_1.xlsx.
Matnda har bir illyustratsiyaga havola bo‘lishi shart.
Namunalar
(1-rasm);
(2-rasm: 1–3);
(3-rasm: 2; 4-rasm: 1);
(1-jadval).
Birinchi son rasm raqamini, ikki nuqtadan keyingi son esa rasm ichidagi alohida buyum yoki tasvir raqamini bildiradi.
- Rasm osti yozuvlari
Illyustratsiyalarga yozuvlar maqola matnidan keyin alohida ro‘yxat shaklida taqdim etiladi.
Namuna
1-rasm. Shahar xarobasi rejasi: 1 — ark; 2 — shahriston; 3 — rabod.
2-rasm. 3-qazishmadan topilgan sopol idishlar: 1–4 — gardishlar; 5–7 — tag qismlar; 8 — idish dastasi.
Illyustratsiya o‘zlashtirilgan bo‘lsa, manba ko‘rsatilishi kerak:
3-rasm. Qizlartepa yodgorligi rejasi, A. A. Raimqulov bo‘yicha, muallif o‘zgartirishlari bilan.
Agar rasm muallif tomonidan tayyorlangan bo‘lsa:
4-rasm. B. K. Sayfullayev chizmasi.
- Jadvallar
Har bir jadval quyidagi talablarga javob berishi kerak:
- tartib raqamiga ega bo‘lishi;
- qisqa va axborotga boy sarlavhaga ega bo‘lishi;
- matnda tilga olinishi;
- qisqartmalar izohini o‘z ichiga olishi;
- asosiy matnni to‘liq takrorlamasligi.
Namuna:
1-jadval. Afrosiyob arxeologik majmualarining radiokarbon sanalari
Jadvallar Word yoki Excel vositalarida yaratiladi. Jadvalda fotosurat yoki rasmlar bo‘lsa, ushbu materiallar qo‘shimcha ravishda alohida fayllarda yuboriladi.
- Matn ichidagi bibliografik havolalar
Adabiyotlar va manbalarga havolalar dumaloq qavs ichida keltiriladi.
Quyidagilar ko‘rsatiladi:
- muallif familiyasi;
- nashr yili;
- aniq sahifa;
- zarur bo‘lsa — rasm, jadval yoki obyekt raqami.
Bitta muallif
(Asqarov, 1973, 3–5-betlar).
(Reutova, 2020, 39–40-betlar).
Ikki muallif
(Manilov, Yagodin, 1964).
(Avanesova, Ippolitova, 2016, 106–108-betlar).
Uch va undan ortiq muallif
Birinchi marta keltirilganda barcha mualliflarni sanab o‘tishga ruxsat etiladi:
(Ilyasova, Sheyko, Ilyasov, 2016, 121–122-betlar).
Keyingi havolalarda:
(Ilyasova va boshq., 2016, 125-bet).
Shaxsiy muallifi ko‘rsatilmagan jamoaviy ish
(Qadimgi va o‘rta asrlar Samarqandining tarixiy topografiyasiga doir…, 1981, 10–12-betlar).
(Ot va chavandoz…, 2003, 45-bet).
Bir nechta nashr
(Asqarov, 1973, 15-bet; Pletneva, 1967, 47–49-betlar; Sagdullayev, 2007, 17–18-betlar).
Nashrdagi rasm yoki jadvalga havola
(Sharaximov, 1981, 61-bet, 5-rasm: 2).
(Ilyasova va boshq., 2016, 124-bet, 2-jadval).
Muayyan fikr iqtibos qilinganda sahifalar majburiy ravishda ko‘rsatiladi.
- Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati va References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatiga faqat matnda havola qilingan manbalar va nashrlar kiritiladi. Har bir matn ichidagi havola tegishli bibliografik tavsifga ega bo‘lishi kerak.
Maqola oxirida o‘zaro bog‘liq ikkita bibliografik bo‘lim keltiriladi:
1) «Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati» — original til va yozuvdagi bibliografik tavsiflar;
2) References — xalqaro bibliografik va referativ bazalar uchun to‘liq lotin yozuvida rasmiylashtirilgan ayni manbalar ro‘yxati.
References bo‘limida rus tilidagi manbalar GOST 7.79-2000 (B tizimi) bo‘yicha transliteratsiya qilinadi. O‘zbek tilidagi manbalar rasmiy lotin yozuvida keltiriladi. Boshqa nolotin yozuvlaridagi manbalar butun maqola davomida izchil qo‘llaniladigan tegishli xalqaro transliteratsiya standarti bo‘yicha rasmiylashtiriladi.
Nashr nomining transliteratsiyasidan keyin uning inglizcha tarjimasini kvadrat qavs ichida keltirish tavsiya etiladi. Tavsif oxirida original tili ko‘rsatiladi: (in Russian), (in Uzbek) va h.k.
Har bir manba uchun mavjud bo‘lsa, DOI https://doi.org/… formatida majburiy ko‘rsatiladi. DOI mavjud bo‘lmasa, rasmiy manbaning barqaror URL manzilini ko‘rsatishga ruxsat etiladi.
Ro‘yxatlar alifbo tartibida tuziladi. Asosiy ro‘yxatda avval kirill yozuvidagi, keyin lotin yozuvidagi nashrlar keltiriladi. References bo‘limi manbalar tarkibi bo‘yicha asosiy ro‘yxatga mos kelishi kerak.
Ro‘yxatning tavsiya etiladigan hajmi — 50 nomdan ko‘p emas. Muallif yoki mualliflarning o‘z nashrlariga havolalari ulushi, agar tadqiqot predmeti ko‘proq miqdorni talab qilmasa, 25% dan oshmasligi kerak.
- Bibliografik tavsif namunalari
Monografiya
Matndagi havola:
(Asqarov, 1973, 3–5-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Аскаров А. А. Сапаллитепе. Ташкент: Фан, 1973. 172 с.
Ilmiy turkumdagi monografiya
Matndagi havola:
(Pletneva, 1967, 47–49-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Плетнева С. А. От кочевий к городам // Материалы и исследования по археологии СССР. № 142. Москва: Наука, 1967. 198 с.
Jamoaviy monografiya
Matndagi havola:
(Qadimgi va o‘rta asrlar Samarqandining tarixiy topografiyasiga doir…, 1981, 10–12-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
К исторической топографии древнего и средневекового Самарканда / отв. ред. Ю. Ф. Буряков. Ташкент: Фан, 1981. 144 с.
Jamoaviy monografiyadagi bob
Matndagi havola:
(Sharaximov, 1981, 61–70-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Шарахимов Ш. Ш. Квартал гончаров X — начала XI в. // К исторической топографии древнего и средневекового Самарканда / отв. ред. Ю. Ф. Буряков. Ташкент: Фан, 1981. С. 60–103.
Ko‘p jildli nashrdagi bob
Matndagi havola:
(Nerazik, 1999, 30–32-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Неразик Е. Е. Хорезм в IV–VIII вв. // Средняя Азия и Дальний Восток в эпоху Средневековья. Средняя Азия в раннем Средневековье / отв. ред. Г. А. Брыкина. Москва: Наука, 1999. Т. 20. С. 30–49.
Davomli nashrdagi maqola
Matndagi havola:
(Ataxo‘jayev, 2020, 332–333-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Атаходжаев А. Х. Денежное обращение и чудеса Хорезма // История и археология Турана. Вып. 5 / отв. ред. Ф. А. Максудов. Самарканд, 2020. С. 332–355.
Ilmiy jurnaldagi maqola
Matndagi havola:
(Reutova, 2020, 39–40-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Реутова М. А. Из опыта консервации археологических материалов из необожжённой глины // Археология Узбекистана. 2020. № 1 (20). С. 39–46.
Bir necha muallifli maqola
Matndagi havola:
(Ilyasova va boshq., 2016, 121–122-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Ильясова С. Р., Шейко К. А., Ильясов Дж. Я. Комплекс неглазурованной керамики X–XI вв. с городища Канка // История материальной культуры Узбекистана. Вып. 39. Самарканд, 2016. С. 121–136.
To‘plamdagi maqola
Matndagi havola:
(Ranov, 1977, 9–10-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Ранов В. А. Освоение Высокой Азии человеком каменного века: на примере гор Средней Азии // Средняя Азия в древности и Средневековье: история и культура / отв. ред. Б. Г. Гафуров, Б. А. Литвинский. Москва: Наука, 1977. С. 9–14.
Konferensiya materiallari
Matndagi havola:
(Sagdullayev, 2007, 17–18-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Сагдуллаев А. С. Самарканд в системе древней урбанизации // Роль города Самарканда в истории мирового культурного развития: материалы Международного научного симпозиума, посвящённого 2750-летию Самарканда / отв. ред. Т. Ш. Ширинов, Ш. Р. Пидаев. Ташкент–Самарканд: Фан, 2007. С. 17–19.
Dala hisoboti
Matndagi havola:
(Manilov, Yagodin, 1964).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Манылов Ю. П., Ягодин В. Н. Археологические разведки на возвышенности Терменбес // Научный отчёт Терменбесского археологического отряда. Нукус, 1964. Научный архив Сектора археологии Института истории, языка и литературы имени Н. Давкараева Каракалпакского филиала АН Республики Узбекистан. Ф. II. Оп. I. Д. 6.
Dissertatsiya avtoreferati
Matndagi havola:
(Abdullayev, 2007, 5–6-betlar).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Абдуллаев Б. М. Возникновение и этапы развития фортификации Ферганы в древности и Средневековье: конец II тыс. до н. э. — начало II тыс. н. э.: автореф. дис. … канд. ист. наук. Самарканд, 2007. 29 с.
Ko‘rgazma katalogi
Matndagi havola:
(Ot va chavandoz…, 2003, 45-bet).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Конь и всадник. Взгляд сквозь века: каталог выставки Государственного исторического музея, 21 марта — 29 сентября 2003 г. / ред. М. А. Наумова. Москва, 2003. 64 с.
DOI ga ega elektron resurs
Matndagi havola:
(Polosmak, 2021, 95-bet).
Adabiyotlar ro‘yxatida:
Полосьмак Н. В. Пазырыкский стиль // Археология, этнография и антропология Евразии. 2021. Т. 49. № 4. С. 95–106. DOI: 10.17746/1563-0102.2021.49.4.043-056.
- Minnatdorlik va moliyalashtirish
Adabiyotlar ro‘yxatidan oldin muallif tadqiqotni o‘tkazishga ko‘maklashgan tashkilotlar va mutaxassislarni ko‘rsatadi.
Namuna
Minnatdorlik. Muallif arxeologik materiallarni qayta ishlashdagi yordami uchun Y. G‘ulomov nomidagi Samarqand arxeologiya instituti xodimlariga minnatdorlik bildiradi.
Moliyalashtirish mavjud bo‘lsa
Moliyalashtirish. Tadqiqot ________ tomonidan moliyalashtirilgan ________-son loyiha doirasida bajarildi.
Moliyalashtirish mavjud bo‘lmasa
Moliyalashtirish. Tadqiqot maxsus moliyalashtirishga ega bo‘lmagan.
- Mualliflar hissasi
Bir necha muallifli maqolada har bir ishtirokchining hissasini CRediT taksonomiyasiga muvofiq ko‘rsatish tavsiya etiladi.
Namuna
Mualliflar hissasi: B. K. Sayfullayev — tadqiqot konsepsiyasi, metodologiya, materiallar tahlili va dastlabki matnni tayyorlash; A. X. Ataxo‘jayev — numizmatik materiallarni qayta ishlash va tahrirlash; M. A. Reutova — topilmalarni konservatsiya qilish va illyustratsiyalarni tayyorlash.
Barcha mualliflar maqolaning yakuniy versiyasi bilan tanishib chiqishi va uni jurnalga yuborishni ma’qullashi kerak.
- Manfaatlar to‘qnashuvi
Adabiyotlar ro‘yxatidan oldin quyidagi bayonotlardan biri joylashtiriladi:
Manfaatlar to‘qnashuvi. Muallif manfaatlar to‘qnashuvi mavjud emasligini bildiradi.
yoki:
Manfaatlar to‘qnashuvi. Muallif quyidagi ehtimoliy manfaatlar to‘qnashuvini ma’lum qiladi: ________.
- Qo‘lyozmani ko‘rib chiqish
Kelib tushgan maqola quyidagi bosqichlardan o‘tadi:
- texnik tekshiruv;
- jurnal mavzusiga muvofiqligini tekshirish;
- originallikni tekshirish;
- ilmiy taqriz;
- tahrir hay’ati tomonidan ko‘rib chiqish;
- ilmiy va adabiy tahrir;
- muallif korrekturasi.
Tahririyat muallifga quyidagilarni taklif etishga haqli:
- matnni qisqartirish yoki to‘ldirish;
- maqola tuzilishini tuzatish;
- havolalar va bibliografik tavsiflarni aniqlashtirish;
- sifati talabga javob bermaydigan illyustratsiyalarni almashtirish;
- materiallar va usullar haqida qo‘shimcha ma’lumot taqdim etish;
- sun’iy intellektdan foydalanishni oshkor etish;
- nashr etikasi buzilishlarini bartaraf etish.
Qo‘lyozmaning ko‘rib chiqish uchun qabul qilinishi tahririyatning uni nashr etish majburiyatini anglatmaydi.
- Yakuniy qoida
Maqolani «O‘zbekiston arxeologiyasi» jurnaliga yuborish orqali muallif quyidagilar bilan tanishgani va ularga roziligini tasdiqlaydi:
- ushbu Mualliflar uchun qoidalar;
- tahririy siyosat;
- nashr etikasi siyosati;
- taqriz tartibi;
- sun’iy intellektdan foydalanish siyosati;
- mualliflik huquqi va ochiq foydalanish siyosati;
- Litsenziya shartnomasi shartlari.
Belgilangan talablarga rioya qilmasdan rasmiylashtirilgan qo‘lyozmalar va illyustratsiyalar qayta ishlash uchun muallifga qaytariladi.
Ushbu tahrir havolalarning yagona tizimidan (muallif, yil, sahifa) foydalanadi va ilgari havolalarni kvadrat qavs ichida rasmiylashtirish taklif etilgan variantdagi ziddiyatni bartaraf etadi.