Qo‘lyozmalarni ko‘rib chiqish tartibi
Qo‘lyozmalarni ko‘rib chiqish tartibi
- Kelib tushgan qo‘lyozma tahririy tizimda ro‘yxatdan o‘tkaziladi. Yozishmalar uchun muallif odatda 3–5 ish kuni ichida qo‘lyozma olingani haqida tasdiq oladi.
- Dastlabki tekshiruv bosqichida tahririyat qo‘lyozmaning jurnal mavzusiga, rasmiylashtirish talablariga, nashr etikasi me’yorlariga va originallik talablariga muvofiqligini baholaydi. Asosiy talablarga javob bermaydigan qo‘lyozma ilmiy taqrizdan oldin muallifga qaytarilishi mumkin.
- Dastlabki tekshiruvdan o‘tgan qo‘lyozma ilmiy taqrizga yuboriladi. Taqriz tayyorlashning odatiy muddati to‘rt haftagacha; zarur bo‘lsa, tahririyat ushbu muddatni uzaytirishi va muallifni xabardor qilishi mumkin.
- Ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra tahririyat muallifga quyidagi qarorlardan birini bildiradi: qo‘lyozmani qabul qilish; kichik tuzatishlardan keyin qabul qilish; jiddiy qayta ishlash va takroriy taqrizga yuborish; qo‘lyozmani rad etish.
- Qayta ishlangan variantni taqdim etish muddati, odatda, 30 kalendar kunni tashkil etadi. Muallifning asoslantirilgan iltimosiga ko‘ra tahririyat ushbu muddatni uzaytirishi mumkin.
- Maqola nashrga qabul qilingandan keyin mazmunga oid jiddiy o‘zgartirishlarga faqat tahririyat bilan kelishilgan holda yo‘l qo‘yiladi. Texnik va tahririy tuzatishlar muallif korrekturasi davomida muallif bilan kelishiladi.
- Tahririy jarayon shaffofligini ta’minlash uchun maqola metama’lumotlarida quyidagi sanalar ko‘rsatiladi:
Received — qo‘lyozmaning dastlabki kelib tushgan sanasi;
Revised — qayta ishlangan variant olingan sana;
Accepted — maqolaning nashrga qabul qilingan sanasi;
Published — maqolaning rasman onlayn nashr etilgan sanasi.
- Nashr etish haqidagi yakuniy qaror taqrizchilar xulosalari, muallif javoblari va jurnalning tahririy siyosatiga rioya etilishi hisobga olingan holda tahrir hay’ati tomonidan qabul qilinadi.
Maqolalarni taqriz qilish tartibi
- Jurnal mavzusi va rasmiy talablariga mos keladigan barcha tadqiqot maqolalari majburiy ilmiy taqrizdan o‘tadi. Mutaxassislarga yuborilishidan oldin qo‘lyozma tahririy va texnik tekshiruvdan o‘tadi.
- Qo‘lyozma tadqiqot mavzusi bo‘yicha vakolatga va tegishli sohada dolzarb nashrlarga ega kamida ikki nafar mustaqil mutaxassisga yuboriladi. Taqrizchilar nashriyotchi tashkiloti yoki boshqa ilmiy muassasalardan bo‘lishi mumkin.
- Jurnal ikki tomonlama yashirin taqrizni qo‘llaydi: mualliflar taqrizchilarning shaxsi haqida ma’lumot olmaydi, taqrizchilarga esa mualliflarning ismi va affiliasiyasi oshkor etilmaydi. Mualliflar va taqrizchilar o‘rtasidagi barcha aloqalar faqat tahririyat orqali amalga oshiriladi.
- Taqrizchi har qanday haqiqiy yoki ehtimoliy manfaatlar to‘qnashuvi haqida muharrirga xabar berishi va mustaqil hamda xolis baholashni ta’minlay olmasa, qo‘lyozmani ko‘rib chiqishdan voz kechishi shart.
- Taqrizning standart muddati to‘rt haftagacha. Taqrizchi belgilangan muddatda xulosa tayyorlay olmasa, tahririyatni o‘z vaqtida xabardor qilishi kerak.
- Qo‘lyozmani baholashda ilmiy yangilik, dolzarblik, materiallarning ishonchliligi, usul va xulosalarning asoslanganligi, manbalar bilan ishlash sifati, etik me’yorlarga rioya etish, tuzilish mantiqi, illyustratsiyalar sifati va jurnal mavzusiga muvofiqlik hisobga olinadi.
- Taqrizchi asoslantirilgan xulosa va quyidagi tavsiyalardan birini taqdim etadi:
maqolani jiddiy o‘zgartirishlarsiz qabul qilish;
kichik tuzatishlardan keyin qabul qilish;
jiddiy qayta ishlash va takroriy taqrizga yuborish;
qo‘shimcha taqrizga yuborish;
qo‘lyozmani rad etish.
- Ikki taqrizchining xulosalari sezilarli darajada farq qilsa, tahririyat qo‘lyozmani uchinchi mustaqil mutaxassisga yuboradi yoki masalani tahrir hay’ati yig‘ilishida ko‘rib chiqadi.
- Qayta ishlashda muallif tuzatilgan matnni hamda taqrizchilarning har bir e’tiroziga kiritilgan o‘zgartirishlar ko‘rsatilgan yoki rozi bo‘lmaslik ilmiy asoslangan alohida javobni taqdim etadi.
- Bitta taqrizchining salbiy xulosasi avtomatik rad etish uchun asos bo‘lmaydi. Yakuniy qaror ekspert xulosalari va muallif javoblarining jami asosida tahrir hay’ati tomonidan qabul qilinadi.
- Muallif tahririy qarorga asoslantirilgan apellyatsiya berishga haqli. Apellyatsiyani dastlabki qarorda ishtirok etmagan va manfaatlar to‘qnashuviga ega bo‘lmagan muharrir yoki mustaqil ekspert ko‘rib chiqadi.
- Taqrizlar va ular bilan bog‘liq tahririy hujjatlar tahririyatda kamida besh yil saqlanadi. Nashr etilmagan materiallar va taqriz jarayonida olingan ma’lumotlar maxfiy hisoblanadi hamda shaxsiy manfaatlarda foydalanilishi mumkin emas.