Nashr etikasi
“O’ZBEKISTON ARXEOLOGIYASI” JURNALINING NASHR ETIKASI
1.Kirish
1.1. Materiallarni ekspertizadan o‘tkaziladigan jurnallarda nashr etish ilmiy g‘oyalarni ilmiy jamiyat ichida va undan tashqarida targ‘ib qilish vositasi bo‘lib xizmat qiladi va ilmiy bilimlarning tegishli sohasini rivojlantirishga katta hissa qo‘shadi. Shu munosabat bilan, nashr jarayonida ishtirok etuvchi “O’zbekiston arxeologiyasi” muassisi va tahririyati va mualliflar, muharrirlar, sharhlovchilar, nashriyot va boshqalar axloqiy xulq-atvor standartlariga rioya qilishlari zarur.
1.2. Muassis va tahririyat ilmiy aloqalarni qo‘llab-quvvatlaydi, nashrni tahririy tayyorlash va nashr etish jarayonini moliyalashtiradi, tahrir va nashriyot jarayonini nazorat qiladi, shuningdek, zamonaviy talablar va tavsiyalarga muvofiqligi uchun javobgardir.
1.3. Tahririyat ushbu hujjatda belgilangan axloqiy jihatlar nuqtai nazaridan ilmiy axborotning ishonchliligini va ilmiy tadqiqotlarning yaxlitligini nazorat qilishi shart.
- Bosh muharrirning vazifalari.
2.1. Nashr qilish qarori. “O’zbekiston arxeologiyasi” ilmiy jurnali bosh muharriri (bosh muharrir o‘rinbosari) “O’zbekiston arxeologiyasi” nashr qilish to‘g'risida qaror qabul qilish uchun javobgardir, ba'zi hollarda uni tahririyat bilan bo‘lishishadi. Nashr etish to‘g‘risidagi qaror ko‘rib chiqilayotgan ishning ishonchliligi va uning ilmiy ahamiyatiga asoslanishi kerak. Bosh muharrir (bosh muharrir o‘rinbosari) “O’zbekiston arxeologiyasi” jurnali tahririyatining ish tamoyillariga amal qilishi kerak. Bosh muharrir (Bosh muharrir o‘rinbosari) nashr to‘g‘risida qaror qabul qilishda Taqrizchilar (yoki Nashriyotning mansabdor shaxslari) bilan maslahatlashishga haqli.
2.2. Odob haloq tamoyili. Bosh muharrir (Bosh muharrir o‘rinbosari) mualliflarning irqi, jinsi, jinsiy orientatsiyasi, diniy e’tiqodi, kelib chiqishi, fuqaroligi yoki siyosiy imtiyozlaridan qat’i nazar, qo‘lyozmalarning intellektual mazmunini baholashi shart.
2.3. Maxfiylik. “O’zbekiston arxeologiyasi” jurnali bosh muharriri (bosh muharrir o‘rinbosari) va tahririyat hay’ati “O’zbekiston arxeologiyasi” jurnali qabul qilingan qo‘lyozma to‘g'risidagi ma'lumotlarni uzrli sabablarsiz oshkor qilmasligi, mualliflar, sharhlovchilar, ilmiy maslahatchilar va nashriyotchilar bundan mustasno, ruxsatsiz shaxslarga hech qanday ma'lumot bermasligi kerak.
2.4. Ma'lumotni oshkor qilmaslik siyosati va manfaatlar to‘qnashuvi.
2.4.1. Taqdim etilgan qo‘lyozmalardan olingan nashr etilmagan ma'lumotlardan mualliflarning yozma roziligisiz muharrirlar shaxsiy tadqiqotlarda foydalanishlari mumkin emas. Tekshiruv natijasida olingan ma'lumotlar yoki g'oyalar maxfiy saqlanishi va shaxsiy manfaatlar uchun ishlatilmasligi kerak.
2.4.2. Bosh muharrir (bosh muharrir o‘rinbosari) ish yuzasidan (muallif, boshqa tashkilotlar) manfaatlar to‘qnashuvi yuzaga kelgan taqdirda o‘zini rad qilishi, qo‘lyozmani ko‘rib chiqmasligi va ishni ko‘rib chiqadigan tahririyat hay’atining boshqa a’zolari bilan hamkorlik qilmasligi kerak
2.5. Nashrlarning ishonchliligini nazorat qilish. Nashrda keltirilgan bayonotlar yoki xulosalar noto‘g‘ri ekanligi to‘g‘risida ishonchli dalillar olgan bosh muharrir (bosh muharrir o‘rinbosari) o‘z vaqtida o‘zgartirishlar kiritish, nashrni chaqirib olish, nashrni chaqirib olish uchun ushbu faktni nashriyotga ma’lum qilishi shart.
2.6. Axloqiy da’volar bo‘yicha hamkorlik Bosh muharrir (Bosh muharrir o‘rinbosari) nashriyot bilan birgalikda ko‘rib chiqilgan qo‘lyozmalar yoki nashr etilgan materiallarga nisbatan axloqiy da'volar yuzaga kelgan taqdirda tegishli javob choralarini ko‘radi. Bunday chora-tadbirlar qo‘lyozma mualliflari bilan o‘zaro hamkorlikni va tegishli shikoyat yoki talabni argumentatsiya qilishni o‘z ichiga oladi, lekin tegishli tashkilotlar va tadqiqot markazlari bilan o‘zaro hamkorlikni ham o‘z ichiga olishi mumkin.
- Taqrizchilarning majburiyatlari.
3.1. Tahririyat qarorlariga ta'sir ko‘rsatish Bosh muharrirga (Bosh muharrir o‘rinbosari) nashr to‘g'risida qaror qabul qilishda va Mualliflar bilan tegishli o‘zaro hamkorlik orqali ish sifatini oshirishda yordam beradi. Taqrizlash ilmiy aloqaning zaruriy bo‘g'ini - ilmiy yondashuv asosida amalga oshiriladi
3.2. Bajarish. Qo‘lyozmani ko‘rib chiqish malakasiga ega emasligi yoki ishni tezda yakunlash uchun yetarli vaqti yo‘q degan xulosaga kelgan har qanday tanlangan taqrizchi “O’zbekiston arxeologiyasi” jurnali Bosh muharririni (Bosh muharrir o‘rinbosari) xabardor qilishi va tegishli qo‘lyozmani ko‘rib chiqish jarayonidan chetlashtirish borasida xabar berishi lozim.
3.3. Maxfiylik. Ko‘rib chiqish uchun olingan har qanday qo‘lyozma maxfiy hujjat sifatida ko‘rib chiqilishi kerak. Taqdim etilgan maqola Bosh muharrir (Bosh muharrir o‘rinbosari) ruxsatiga ega bo‘lmaganlar bilan ko‘rsatilishi yoki muhokama qilinishi mumkin emas.
3.4. Tekshiruv talablari va xolislik. Taqrizchi ob'ektiv baho berishga majburdir. Muallifning shaxsiy tanqidiga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi. Taqrizchilar o‘z fikrlarini asoslashlari kerak.
3.5. Birlamchi manbalarni tan olish. Taqrizchilar mavzuga tegishli bo‘lgan va qo‘lyozma bibliografiyasiga kiritilmagan muhim nashr etilgan asarlarni aniqlashlari kerak. Ilgari chop etilgan har qanday ish (kuzatish, xulosa yoki dalil) uchun qo‘lyozma tegishli bibliografiyaga ega bo‘lishi kerak. Taqrizchi, shuningdek, Bosh muharrirning (Bosh muharrir o‘rinbosari) e'tiborini ko‘rib chiqilayotgan qo‘lyozma va Taqrizchining ilmiy vakolatiga kiruvchi har qanday nashr etilgan asar o‘rtasida sezilarli o‘xshashlik yoki moslik mavjudligiga qaratishi kerak. .
3.6. Manfaatlar to‘qnashuvini oshkor qilish siyosati
3.6.1 Taqdim etilgan qo‘lyozmalardan olingan nashr etilmagan ma'lumotlardan muallifning yozma roziligisiz taqrizchilar shaxsiy tadqiqotlarda foydalana olmaydi. Ko‘rib chiqish jarayonida olingan va mumkin bo‘lgan raqobatdosh ustunliklarga oid ma'lumotlar yoki g'oyalar maxfiy saqlanishi kerak va shaxsiy manfaatlar uchun foydalanilmasligi kerak.
3.6.2. Taqrizchilar muallif yoki ulardan biri bilan bog'liq raqobat, qo‘shma yoki boshqa o‘zaro munosabatlar tufayli manfaatlar to‘qnashuvi yuzaga kelgan taqdirda qo‘lyozmalarni ko‘rib chiqishda qatnashmasliklari kerak.
- Mualliflarning javobgarliklari
4.1. Qo‘lyozma talablari
4.1.1 Tadqiqot mualliflari bajarilgan ishning ishonchli natijalarini va tadqiqotning ahamiyatini ob'ektiv muhokama qilishni ta'minlashi kerak. Ishning asosi bo‘lgan ma'lumotlar xato va buzilishlarsiz taqdim etilishi kerak. Ishda etarli ma'lumotlar va bibliografik manbalar bo‘lishi kerak. Noto‘g'ri yoki bila turib noto‘g'ri ma’lumotlar axloqsiz xatti-harakatlar sifatida qabul qilinadi va ish rad qilinadi
4.2. Originallik va plagiat
4.3.1. Mualliflar taqdim etilgan asarning to‘liq original ekanligini tasdiqlaydilar va boshqa mualliflarning asarlari yoki bayonotlaridan foydalanilganda, tegishli bibliografik ma'lumotnomalar yoki ko‘chirmalarni taqdim etishlari shart.
4.2.2. Plagiat etikaga mos emas va qabul qilinmaydi. Plagiat boshqa birovning ishini muallifniki sifatida taqdim etishdan tortib, boshqa birovning ishining muhim qismlarini nusxalash yoki boshqa birovning tadqiqoti natijalariga nisbatan o‘z huquqlarini da’vo qilishgacha bo‘lgan (atribusiyasiz) turli shakllarda mavjud bo‘lishi mumkin.
4.4. Nashrlarning ko‘pligi, ortiqchaligi va bir vaqtdaligi.
4.4.1. Muallif asosan bir tadqiqotga bag'ishlangan qo‘lyozmani bir nechta jurnallarda asl nashr sifatida nashr etmasligi kerak. Bir qo‘lyozmani bir vaqtning o‘zida bir nechta jurnalga topshirish axloqiy xatti-harakatlar sifatida qabul qilinadi va qabul qilinishi mumkin emas.
4.4.2. Muallif ilgari chop etilgan maqolani boshqa jurnalga ko‘rib chiqish uchun taqdim etmasligi kerak.
4.4.3. Muayyan turdagi maqolalarni (masalan, qanday qilib maqolalar, tarjima qilingan maqolalar) bir nechta jurnallarda chop etish muayyan shartlarga rioya qilgan holda, ayrim hollarda nashr etikasidan chetga chiqish hisoblanadi. hisoblanadi.
4.5. Birlamchi manbalarni tan olish
Boshqalarning hissasi doimo e'tirof etilishi kerak. Mualliflar taqdim etilgan ishning bajarilishiga mos keladigan nashrlardan iqtibos keltirishi kerak. Shaxsiy ravishda olingan ma'lumotlar, masalan, suhbat, yozishmalar yoki uchinchi shaxslar bilan muhokamalar paytida, asl manbaning yozma ruxsatisiz foydalanilmasligi yoki taqdim etilmasligi kerak. Olingan ilmiy ma'lumotlardan (qo‘lyozmalarni baholash, grantlar va boshqalar) ish mualliflarining yozma ruxsatisiz foydalanmaslik kerak.
4.6. Nashr muallifligi
4.6.1. Nashr mualliflari faqat ish kontseptsiyasini shakllantirishga, taqdim etilgan tadqiqotni ishlab chiqish, bajarish yoki sharhlashga katta hissa qo‘shgan shaxslar bo‘lishi mumkin. Muhim hissa qo‘shganlarning barchasi mualliflarlar sifatida belgilanishi kerak. Tadqiqot ishtirokchilari tadqiqot loyihasining ma'lum bir sohasida muhim hissa qo‘shgan bo‘lsa, ular tadqiqotga katta hissa qo‘shganlar ro‘yxatiga kiritilishi kerak.
4.6.2. Muallif tadqiqotga katta hissa qo‘shgan barcha ishtirokchilar Hammualliflar ro‘yxatiga kiritilishi va tadqiqotda ishtirok etmaganlar Hammualliflar ro‘yxatiga kiritilmasligi, barcha Hammualliflar ko‘rgan va ma’qullanganligi uchun javobgardir. Bunda asosiy muallif ishning yakuniy variantini tayyorlaydi va nashrlarga taqdim etishga kelishib oladi.
4.7. Manfaatlar to‘qnashuvini oshkor qilish siyosati
4.7.1. Barcha Mualliflar o‘z qo‘lyozmalarida ishda taqdim etilgan natijalar yoki xulosalarga ta'sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan moliyaviy yoki boshqa mavjud manfaatlar to‘qnashuvlarini oshkor qilishlari shart.
4.7.2. Oshkor etilishi kerak bo‘lgan potentsial manfaatlar to‘qnashuviga misollar qatoriga ishga joylashish, grantlar va boshqa moliyaviy yordam kiradi. Mumkin bo‘lgan manfaatlar to‘qnashuvi imkon qadar tezroq oshkor etilishi kerak.
4.8. Nashr etilgan ishlarda jiddiy xatolar
Agar muallif nashrda jiddiy xatolar yoki noaniqliklarni aniqlasa, muallif “O’zbekiston arxeologiyasi” jurnali muharrirlarini xabardor qilishi shart. “O’zbekiston arxeologiyasi” jurnali va nashrni olib tashlash yoki xatolarni imkon qadar tezroq tuzatish uchun u bilan hamkorlik qiladi. Agar muharrir uchinchi shaxsdan nashrda jiddiy xatolar borligi to‘g'risida ma'lumot olsa, Muallif imkon qadar tezroq ishni qaytarib olishga yoki xatolarni tuzatishga majburdir.
- Noshirning majburiyatlari
5.1. Nashriyot ushbu ko‘rsatmalarga muvofiq muharrirlar, sharhlovchilar va mualliflarning axloqiy javobgarligini targ'ib qiluvchi siyosat va tartiblarga rioya qilishi kerak. Nashriyot qabul qilingan qarorlarga hech qanday manfaatlar ta'sir qilmasligiga ishonch hosil qilishi kerak.
5.2. Nashriyot nashr etilgan materiallarning axloqiy jihatlariga oid da'volarni ko‘rib chiqishda “O’zbekiston arxeologiyasi” jurnali muharrirlariga moliyaviy va huquqiy yordam ko‘rsatishi va boshqa jurnallar va / yoki nashriyotchilar bilan o‘zaro aloqalarini osonlashtirishi kerak.
5.3. Nashriyot ilg'or tadqiqot amaliyotlarini targ'ib qilishi va axloqiy tavsiyalarni, xatolarni bartaraf etish va tuzatish tartib-qoidalarini takomillashtirish maqsadida tegishli standartlar, ko‘rsatmalar va boshqa tashkiliy-uslubiy hujjatlarni joriy qilishi kerak.
5.4. Agar kerak bo‘lsa, nashriyot tegishli ixtisoslashtirilgan yuridik yordamni (fikr yoki maslahat) taqdim etishi kerak.