ҚЎТИРБУЛОҚ ЁДГОРЛИГИНИНГ ЛЕВАЛЛУА ТЕҲНОЛОГИЯСИ АСОСИДА ЯСАЛГАН ТОШ ҚУРОЛЛАРИ

TO'LIQ MATN:

Referat

Маълумки, 1971 йилда Ю. Ф. Буряков раҳбарлигидаги Ўрта Зарафшон археологик гуруҳи томонидан
Қўтирбулоқ ва Зирабулоқ топилмажойлари аниқланган. Ёдгорликлар 1971–1972-йил мавсумида Н. Х.
Тошкенбоев томонидан ўрганилган. Экспедициянинг асосий эътибори Қўтирбулоқни ўрганишга қаратил-
ди, негаки, Зирабулоқнинг маданий қатламлари ўрта асрлардаёқ қурилиш ишлари натижасида бузилган
эди. Қўтирбулоқ макони Самарқанддан 100 км шимолий-шарқда, Зирабулоқ тоғлари этакларида жойлаш-
ган. Ёдгорликнинг 165 м2 майдонида қазишма ишлари олиб борилган ва унинг чегарасини аниқлаш учун
кўплаб қазилмалар амалга оширилган.
Мустақиллик даврида Қўтирбулоқ ёдгорлигида Ўзбекистон–Польша (1994-1995 йиллар), Ўзбекистон-Рос-
сия (2002 йилда) халқаро ҳамкор экспедициялари томонидан тадқиқотлар амалга оширилган.
Мазкур мақола ХХ асрнинг 70- ва 90-йиллардаги Қўтирбулоқ ёдгорлигидан қазиб олинган тош буюмлар
орасидаги леваллуа технологик компонентнининг тадқиқотига бағишланган. Ёдгорликда леваллуа техни-
касининг ҳар учала вариантлари (леваллуа учиринди, тиғ ва пластина) ҳам ҳукм сурганлиги аниқланди.
Уларнинг миқдорий кўрсатгичлари Қўтирбулоқни ўрта палеолитнинг леваллуа фациясига киритиш им-
конини беради.

Mualliflar haqida

Adabiyotlar ro'yxati

ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР:

Гладилин В. Н. Что же такое техника леваллуа? // Каменный век: памятники, методика, проблемы / Ответ. ред. С.Н. Бибиков. Киев: Наукова думка, 1989. С. 30–45.

Деревянко А. П., Анойкин А. А., Борисов М. А., Сайфуллаев Б. К. Новые данные о стоянке Кутурбулак (Республика Узбекистан) // Проблемы археологии, этнографии, антропологии Сибири и со-предельных территорий. Новосибирск: Изд-во ИАЭТ СО РАН, 2002. С. 56–63.

Жўрақулов. М. Ўрта Осиё ибтидоий археологияси / Мухаррир Д. Бегимқулов. Toшкент: O`qtuvchi, 1984. С. 36–37.

Ранов В. А., Несмеянов С. А. Палеолит и стратиграфия антропогена Средней Азии. Душанбе: 1973. 25 с.

Смирнов С.В. Значение леваллуазской техники в древнекаменном веке // Советская археология. № 4. Москва, 1978. С. 5–15

Ташкенбаев Н. Х. Сулейманов Р. Х. Культура древнекаменного века долины Зарафшана // Отв. ред. Г. П. Григорьев. Ташкент: Фан, 1980. С. 8–11.

Szymezak K., Gretchina T., Madeska, Khudzhanazarov M., Tashkenbaev N., Suleimanov R., Falgueres Ch., Fontugue M. Kuturbulak Revisited. A Middle Paleolithic Site on Zeravshan River Valley, Uzbekistan. Warsawa: Institute of Archaeology Warsawa University, 2000. С. 123–124.

REFERENCE:

Ranov V. A., Nesmeyanov S. A. 1973. Paleolit i stratigrafiya antropogena Sredney Azii (Paleolithic and anthropogene stratigraphy of Central Asia). Dushanbe: 25. (In Russian).

Smirnov S.V. 1978. In Artsixovskiy A.V. (ed.) Znacheniye levallazskoy texniki v drevnekamennom veke (The significance of Levallas technique in the Old Stone Age). In Sovetskaya arxeologiya. №4. Moscow: 5–15 (In Russian).

Tashkenbaev N.Kh. Suleymanov R.Kh. 1980. In Grigorev G. P. (ed.) Kultura drevne kamennogo veka dolini Zarafshana (Culture of the ancient Stone Age of the Zarafshan valley). Tashkent: FAN Publ., 8–11 (In Russian).

M.Jo‘raqulov. 1984. In Begimqulov.D (ed.) O‘rta Osiyo ibtidoiy arxeologiyasi ( Early archeology of Central Asia) Toshkent: Uqtuvchi Publ,. 36–37 (In Uzbek).

Szymezak K., Gretchina T., Madeska, Khudzhanazarov M., Tashkenbaev N., Suleimanov R., Falgueres Ch., Fontugue M. 2000. Kuturbulak Revisited. A Middle Paleolithic Site on Zeravshan River Valley, Uzbekistan. – Warsaw: Institute of Archaeology Warsaw University,. 123–124 (In English).

Derevyanko A. P., Anoykin A. A., Borisov M. A., Sayfullayev B. K. Novie dannie o stoyanke Kuturbulak (Respublika Uzbekistan) (New data on the Kuturbulak site (Republic of Uzbekistan)).2002. Problemi arxeologii, etnografii, antropologii Sibiri i sopredelnix territoriy. Novosibirsk: Izd-vo IAEt SO RAN,. 56-63 (In Russian).

Gladilin V.N. 1989. In Бибиков С.Н. (ed.) Chto je takoye texnika levallua? (What is the Levallois technique?) Kamenniy vek: pamyatniki, metodika, problemi. Kiev: Наукова думка Publ,.30–45 (In Russian).

Qanday qilib iqtibos keltirish mumkin

Имомов, А. (2025). ҚЎТИРБУЛОҚ ЁДГОРЛИГИНИНГ ЛЕВАЛЛУА ТЕҲНОЛОГИЯСИ АСОСИДА ЯСАЛГАН ТОШ ҚУРОЛЛАРИ. Oʻzbekiston Arxeologiyasi, 2(29), 152–164. https://doi.org/10.71414/2181-032X-2023-2-29-152-164
Ko'rishlar soni: 0